Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ

(Văn mẫu lớp 9) – Anh (Chị) hãy Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của tác giả Thanh Hải. (Bài phân tích của học sinh giỏi trường THCS Bình Minh).

Đề bài: Phân tích bài thơ mùa xuân nho nhỏ

BÀI LÀM

   Thanh Hải là một nhà thơ lớn của đất nước. Ông sinh năm 1930. Ông có nhiều sáng tác đặc sắc về nghệ thuật. Nổi bật trong sáng tác thơ của ông là bài thơ " Mùa xuân nho nhỏ". Mùa xuân một đề tài không hiếm trong sáng tác thơ nhưng bài thơ " Mùa xuân nho nhỏ" là một sáng tác có thể nói là khá độc đáo. Được sáng tác trước khi không bao lâu nhà thơ qua đời. Thể hiện tấm lòng tha thiết gắn bó đất nước cuộc đời thể hiện ước nguyện của tác giả.

   Bài thơ bắt đầu bằng cảm xúc trực tiếp hồn nhiên, trong trẻo trước vẻ đẹp sức sống mùa xuân thiên nhiên.

" Mọc giữa dòng sông xanh 
Một bông hoa tím biếc 
Ơi con chim chiền chiện 
Hót chi mà vang trời 
Từng giọt long lanh rơi 
Tôi đưa tay tôi hứng.".

Hai câu thơ mở đầu là sắc xuân tươi trẻ. Lời thơ như tiếng gieo thốt lên khi ngạc nhiên chợt thấy một cảnh đẹp mà lòng xôn xao xúc động. Mọc giữa dòng sông xanh một bông hoa tím biếc. Đất Huế – quê hương tác giả có biểu tượng dòng sông xanh bao giờ cũng đẹp trong lòng nhà thơ, cho nên khi cảm nhận cảnh vật sang xuân, tá giả gợi về Huế và bày tỏ về suy nghĩ của mình trên mặt nước sông Hương mọc lên một bông hoa tím biếc. Chữ mọc ở đầu lời thơ nối đảo ngữ này làm nổi bật hình ảnh một đóa hoa tươi thắm rực rỡ của mùa xuân – Một nét xuân xinh đẹp non tơ trên nền xanh của dòng sông. Thanh Hải đã sử dụng hai gam màu xanh tím để vẽ nên một nét xuân đẹp trong bức tranh xuân. Ngắm dòng sông bâng khuâng nhìn hoa xuân. 

Nhà thơ đã reo lên khi bỗng nghe chim hót từ cảm thán " Ơi" biểu cảm sự xúc động bồi hồi của nhà thơ khi nghe chim chiền chiện hót. Hai từ " Hót chi" là giọng điệu thân thương của người dân Huế được tác giả đưa vào lời thơ diễn tả cảm xúc thiết tha giữa con người  và tạo vật. Tiếng chim ngân vang rung động đất trời và đem đến bao niềm vui mới. Ngắm dòng sông xanh nhìn bông hoa tím đẹp, nghe chim hót nhà thơ bồi hồi sung sướng.

" Từng giọt long lanh rơi 

Tôi đưa tay tôi hứng"

Với nối đảo ngữ thú vị đưa tay tôi hứng là một cử chỉ bình dị trân trọng thể hiện sự xúc động sâu xa. Còn từng giọt có thể là giọt mưa xuân long lanh trong ánh sáng trời xuân. Nhưng cũng có thể hiểu hai câu thơ này gắn với hai câu thơ trước nhà thơ đưa tay hứng từng giọt tiếng chim. Hai câu thơ kết biểu hiện niềm say xưa ngây ngất của nhà thơ trước vẻ đẹp thiên nhiên đất trời lúc vào xuân.

phan-tich-bai-tho-mua-xuan-nho-nho

Từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời, nhà thơ chuyển sang cảm nhận về mùa xuân đất nước.

" Mùa xuân người cầm súng 

Lộc giắt đầy quanh lưng 

Mùa xuân người ra đồng 

Lộc trải dài nương mạ 

Tất cả như hối hả 

Tất cả như xôn xao".

Sáu dòng thơ có ba lặp điệp cấu trúc cú pháp. Nhà thơ sử dụng biện pháp nghệ thuật này để ca ngợi hai thành viên quan trọng của cách mạng nước ta, người cầm súng anh bộ đội bảo vệ quê hương. Lực lượng lao động xây dựng cuộc sống ấm lo – Người lao động. Tác giả tạo lên sức gợi cảm của câu thơ bằng những hình ảnh lộc non của mùa xuân gắn với người cầm súng, người ra đồng. Điệp từ "lộc" nghĩa thực của hình ảnh lộc non. Cũng hiểu là búp non trên cành là ngụy trang của người chiến sĩ ra trận, là lộc non của mạ gieo khắp cánh đồng. Vậy "lộc" ấy là sức sống thế vươn lên phát triển của niềm hi vọng ở tương lai đất nước. Mùa xuân của đát trời đọng lại trong hình ảnh mầm non đã theo người ra đồng hay chính là họ đã đem mùa xuân đến với mọi người. Hai dòng thơ cuối có sự kết hợp thú vị. Điệp ngữ so sánh nhằm làm nổi bật cuộc sống tưng bừng sôi nổi của đồng bào cả nước.

Sức sống của mùa xuân còn được cảm nhận trong nhịp điệu hối hả

Loading...

" Ðất nước bốn nghìn năm 

Vất vả và gian lao 

Ðất nước như vì sao 

Cứ đi lên phía trước."

Hai tiếng đất nước được đặt ở đầu hai dòng thơ là một điệp ngữ để ca ngợi tổ quốc. Tổ quốc có một chiều dài lịch sử rất đáng tự hào. Đoạn thơ thể hiện lên sự đối lập đáng tự hào giữa những " vất vả gian lao" nhưng lại cứ đi lên nghĩa là luôn tiến bộ không ngừng. Vì vậy nhà thơ đã mượn hình ảnh thiên nhiên vì sao sáng đẹp lung linh với sức sống trường tồn để so sánh làm ngời lên vẻ sáng đẹp lung linh sức sống trường tồn đất nước.

Mùa xuân thiên nhiên đất nước thường gợi lên ở mỗi người những niềm khao khát và hi vọng. Với Thanh Hải đây cũng là thời điểm nhà thơ nhìn lại cuộc đời mình và bộc bạch nhiều tâm niệm tha thiết của một người cách magj một nhà thơ gắn bó chọn đời với đất nước, cách mạng.

" Ta làm con chim hót 

Ta làm một cành hoa 

Ta nhập vào hoà ca 

Một nốt trầm xao xuyến".

Khổ thơ có cách cấu tứ lập lại hình ảnh đẹp, giản dị của thiên nhiên tạo sự đối ứng chặt chẽ và nói lên nguyện ước của nhà thơ. Trước hết là sự chuyển đổi cách xưng hô ông không nhắc đến cái tôi cá thể nữa mà dùng đại từ ta gần gũi thân thương hơn. Từ ta lại được kết hợp với hai đồng từ "làng" "nhập" tạo thành điệp ngữ nhấn mạnh ba điều ước. Muốn hóa thân thành con chim hót, đóa hoa đầy hương sắc dâng hương cho đất nước. Sau cùng ông muốn trở thành âm thanh trầm nắng dìu dặt trong bài đại hòa tấu của âm thanh. Điệp từ "một" bình thường khiêm tốn diễn tả điều tâm niệm ấy thật cao đẹp và chân thành.

Suy nghĩ và ước nguyện nhà thơ trước mùa xuân đất nước thôi thúc, mạnh mẽ nhưng âm thầm, nặng lẽ.

" Một mùa xuân nho nhỏ 

Lặng lẽ dâng cho đời 

Dù là tuổi hai mươi 

Dù là khi tóc bạc. "

Tác giả nhắc lại tựa đề bài thơ là một hình ảnh ẩn dụ tuyệt đẹp tượng trưng cho cuộc đời mỗi người. Mùa xuân nho nhỏ là ước nguyện của tác giả. Nguyện sẽ mãi làm việc được cống hiến, hi sinh từ láy nặng lẽ, diễn tả sự khiêm tốn đáng quý của ông. Khi ý thức về trách nhiệm với quê hương đất nước. Khát vọng được sống được cống hiến trở thành một ý thức bất diệt trong tác giả. Lời thơ nhỏ nhẹ chân tình, tuổi 26 căng tràn ngựa sống, hay tuổi già tóc bạc ý thức trách nhiệm với đất nước không thay đổi. Điệp ngữ dù là như một lời hứa, cũng là một lời tự nhắn nhủ lương tâm sẽ mãi là mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớn của quê hương đất nước. 

" Mùa xuân ta xin hát 

Câu Nam ai, Nam bình 

Nước non ngàn dặm mình 

Nước non ngàn dặm tình 

Nhịp phách tiền đất Huế…"

Cuối bài thơ còn vang mấy âm điệu du dương của mấy điệu dân ca đất Huế. Nhân vật trữ tình ta nhắc lại hai lần điệu dân ca quen thuộc. "Nam ai" nhớ nhung. " Nam Bình" xâu nắng nhớ thương. Rồi mấy tiếng mở đầu đoạn thơ một cách tự nhiên tạo âm hưởng dân gian gần gũi tự hào điều đó biểu hiện niềm tin yêu và gắn bó sâu nắng của tác giả với quê hương đất nước.

     Bài thơ làm lay động tâm hồn của mỗi người đọc, người nghe bởi chất gợi cảm, dịu dàng, chất nhạc vấn vương, quyến luyến. Giọng điệu tha thiết chân chân tình của bài thơ. Ước nguyện thật giản dị, chân thật, tha thiết, một ước nguyện cống hiến hết mình cho đất nước, giúp cho người đọc người nghe phải suy nghĩ về mình về việc mình đã cống hiến được gì cho đất nước.

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
4 (3) votes
Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *