Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh

Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh

(Văn mẫu lớp 9) – Anh ( Chị ) hãy phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh. ( Bài làm văn của học sinh giỏi lớp 9 trường THCS Nhân Quyền).

Đề bài: Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh

BÀI LÀM

Cũng giống như các nhà thơ khác, nhà thơ Hữu Thỉnh cũng chọn đề tài mùa thu, nhưng cái mùa thu trong văn của ông khác hẵn với mùa thu đầy cành sầu bị như Nguyễn Khuyến hay là một mùa thu đầy những nỗi niềm giống như Xuân Diệu khi viết về mua thu. Ở đây, Hữu Thỉnh viết “Sang Thu” bằng những cảnh sắc tươi mới đầy màu sắc cảu đất trời khi sang thu và cũng là một niềm vui, là sự gợi nhớ mùa thu cho mọi người.

phan-tich-bai-tho-sang-thu-cua-huu-thinh

Mùa thu trong “ Sang Thu” của Hữu Thỉnh bắt đầu từ những hương vị quen thuộc của quê hương đó là hương ổi, đó là những cơn gió se lạnh,…

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu."

Chỉ với 2 khổ thơ với 8 câu thơ hết sức bình dị và những hình ảnh gần gũi mà người đọc có thể cảm nhận được cái hương vị nồng ấm của quê hương những cái hương vị quen thuộc gắn liền với bao thổi thơ của mỗi chúng ta. Một trong những tín hiệu báo hiệu mùa thu tới đó là mùi vị của ổi chin “ Bông nhậ ra hương ổi”, Cứ mỗi độ thu sang chính là mùa ổi chin đến, hương vị của ổi chin là một tín hiệu đánh thức mọi người về khứu giác giúp mọi người dần nhận ra mùa thu đã tới.Mùi hương quê nhà mộc mạc được gió đưa trong không gian cứ lan tỏa, thoang thoảng bay. Kết hợp với động từ “bổng nhận ra” gây cho người đọc một cảm giác mùa thu đã đến rồi đến một cách bất ngờ và ít ai có thể nhận ra được và chỉ khi hương ổi “phả vào trong gió se” và đưa hương vị đó đến với mọi người.

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Nhưng ở đây khi bắt gặp thêm hình ảnh sương sớm nhưng “sương chùng chình” chắc có lẽ sương vẫn còn đang lưỡng lự đang chờ đợi một điều gì đó hay chăng mà vẫn có cảm giác vấn vương lưu luyên và chính vì vậy, khiễn cho người đọc mới chỉ có cảm nhận “ hình như thu đã về” và nó cũng sẽ khiến cho người đọc thấy được sự bất chợt của mùa thu. Thu về, thu lại về trên quê hương, trên những con đường bờ đê và trên cả những con sông, cánh chim trời.

phan-tich-bai-tho-sang-thu-cua-huu-thinh-1

Tiếp đến là hình ảnh xóa bỏ hoàn toàn những cái bỡ ngỡ ban đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho sự rung cảm mãnh liệt trước mùa thu:

“Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám máy mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu."

Hình ảnh con sông của quê hương dâng nước chở mùa thu. Hình ảnh những cánh chim bay vội vã về phương đống tránh rét. Ở đây, ta thây được những hình ảnh vừa bất ngờ rồi từ sự chùng chình lại đến cái vội và đã tạo nên một cảm giác mới mẻ, xôn xao khi mùa thu về. Năng không còn cái gay gắt như nắng của mùa hè nóng nực, chỉ còn lại một bầu không gian ẩm ướt và se lạnh. Một thoáng rối lòng để rồi nhường lại cho thu. Mùa thu vừa chớm rất nhẹ, rất dịu, rất êm, mơ hồ . Như vậy, đã gợi cho mọi người một của gaics màu thu tới mang một màu sắc hết sức mới lạ hết sức riêng biệt. Và ở đây nhà thơ Hữu Thỉnh không tả trời thu “xanh ngắt mấy tầng cao” như Nguyễn Khuyến mà chỉ điểm vào bức tranh thu một chút mây vương lại của mùa hè vừa qua:

“Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu''

Loading...

Một lối diễn đạt của nhà thơ rất độc đáo mây mới chỉ vắt nữa mình sang thu. Có lẽ, những đám may vẫn còn lưỡng lự trong chào mùa hạ để đến với mùa thu, vẫn còn chút lưu luyến muốn nói lời chia tay với mùa hạ .Với một đoạn thơ ngắn vẻn vẹn hai khổ mà nhà thơ đã dựng lại một bức tranh  nồng đượm hơi ấm cuộc đời, hơi ấm quê nhà. Những hình ảnh sang thu thân quen, giản dị mà tươi tắn, sống động. Với những từ ngữ lấp láy: “chùng chình", “vội vã", “dềnh dàng”, và một giọng thơ vừa có thoáng ngỡ ngàng, vừa vui sướng. Hữu Thỉnh đã đưa ta về một miền quê dân dã mà ấm áp tình người.

“Sang thu” – một hình ảnh quê hương là một vẻ đẹp của đất nước, của quê nhà, của đồng quê trong mùa thu chung của cả đất trời Việt Nam. Bằng một vài cảnh vật gần gũi đã giúp tôn lên một cảnh có đâm hòn và sắc của trời thu làm cho chúng luôn luôn giao hòa và tiếp cận, chạm tới lòng người đọc, tạo được cho người đọc những cảm giác từ ngỡ ngàng rồi đến sự băn khoăn về mùa thu và cuối cùng là sự khẳng định mùa thu đã đến.

Đề bài: Phân tích bài Sang thu lớp 9

Bài làm

Thêm một chiếc lá rụng 
Thế là thành mùa thu
Thêm một tiếng chim gù
Thành ban mai tinh khiết

Mùa thu đến vô cùng nhẹ nhàng, bất chợt lan tỏa trong không gian, bầu trời xung quanh, khiến con người chưa kịp định hình thì đã thấy sắc thu ngập trong đất trời. Mùa thu đồng thời cũng là nguồn cảm hứng dạt dào của thơ của Việt Nam. Thu sang từ những điều giản dị, đơn sơ trong cuộc sống. Viết về mùa thu, nhà thơ Hữu Thỉnh cũng có một cách nhìn nhận, nhận biết rất riêng biệt trong bài thơ Sang thu.

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

Mùa thu trong thơ của Hữu Thỉnh được khám phá bắt đầu từ hương vị cho đến không gian, cảnh sắc. Nó được tác giả cảm nhận bằng tất cả các giác quan đặc biệt là khứu giác và thị giác. Mùa thu vừa sang nhưng lại tràn ngập khắp đất trời, khiến con người lâng lâng bay bổng. 

Nếu như nhà thơ Xuân Diệu cảm nhận mùa thu qua hình ảnh rặng liễu rủ đìu hiu hay nhà thơ Lưu Trọng Lư lại miêu tả nó với hình ảnh chú nai và những thảm lá vàng thì ở đây một mình Hữu Thỉnh lại bắt đầu mùa thu với hương của những trái ổi chín thơm. Quả thật vị ổi đào chín đỏ cứ mỗi độ thu về là hương thơm lại đưa ra khắp cả khu vườn, con ngõ nhỏ. Hương ổi chín gợi về một mùa thu ở miền đồng bằng, gợi nhớ cả những kí ức tuổi thơ xa xôi mà thắm đượm tình nghĩa. Nhưng ít ai lại có cảm nhận về mùa thu thông qua một loại trái cây mà lại khéo léo và đầy thơ mộng như Hữu Thỉnh. Hương ổi phả vào trong gió khiến làn gió cũng trở nên dễ chịu, không còn nóng rát như giữa hạ cũng chưa se sắt như mùa đông. 

Thêm vào hương ổi là những làn sương tràn qua ngõ. Sương ở đây được tác giả nhân hóa với bước đi chùng chình, bước đi ung dung tự tại chậm rãi đủng đỉnh như một con người. Sương bảng lảng ngập tràn trong ngõ khiến cảnh vật càng thêm huyền ảo mơ mộng hơn. Để rồi chính tác giả phải thốt lên “Hình như thu đã về”. Không phải sự khẳng định “Đây mùa thu tới mùa thu tới” mà là “hình như”. Chữ hình như ấy đã báo hiệu cho người đọc biết được rằng thu vừa mới về thôi, và ta phải lắng mình lại để cảm nhận được hết những tư vị thu đang dần xâm chiếm đất trời.

phan-tich-bai-tho-sang-thu-lop-9

Dòng sông nước bắt đầu thả chậm. Và cũng như màn sương đi chùng chình thì dòng nước cũng chảy dềnh dàng, cái dáng dấp phiêu diêu từ tốn. Chỉ có bầy chim là vội vã kiếm nốt những chú mồi cuối cùng để bắt đầu bay đi về tổ.

Nhà thơ tả mùa thu ở không gian dưới mặt đất và rồi từ đó dần dần di chuyển lăng kính của mình lên trên với hình ảnh đám mây mùa hạ lơ lửng vắt một nửa sang thu. Đám mây như một dải lụa trắng mềm mại nhẹ nhàng một nửa còn luyến lưu mùa hạ một nửa lại vội vã sang mùa thu.

Ngoài các cảnh vật thì hiện tượng thiên nhiên cũng có nhiều thay đổi khi mùa thu sang. Nắng vẫn còn nhưng đã không gay gắt. Những cơn mưa rào mùa hạ xối xả giờ đây đã vơi dần và những tiếng sấm đã không còn cháy bỏng, bất ngờ. 

Nhà thơ đã cảm nhận mùa thu của đất trời, cây cỏ, cảnh vật và cả những chú chim. Mùa thu tuy chỉ phảng phất, âm ỉ lan trong đất trời nhưng lại khiến người đọc như cảm nhận rõ nét hơn bao giờ hết. Cái không khí ấy thậm chí gợi người đọc liên tưởng đến câu thơ của nhà thơ Bích Khê, thu về mênh mông trong không gian trời đất.

“Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi vàng rơi thu mênh mông”
.

Mượn mùa thu sang, tác giả Hữu Thỉnh cũng nhẹ nhàng nói về sự trải nghiệm của con người với những sóng gió của cuộc đời. Con người khi có nhiều kinh nghiệm sống hơn, hiểu biết suy nghĩ nhiều hơn thì cũng không còn giật mình sợ hãi trước những biến cố của cuộc sống nữa. Những khó khăn, trắc trở trong cuộc sống đã không còn khiến con người giật mình thảng thốt cũng giống như tiếng sấm đã không còn làm cho hàng cây bất ngờ.

Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh là một bài thơ rất đỗi bình dị, dễ hiểu. Nó không những tình tiết giật gân, không cả những ngôn từ hoa mỹ, lời lẽ trau chuốt tỉ mỉ. Chính sự thân thuộc và mộc mạc trong từng vần thơ đã khiến cho tác phẩm càng trở nên thân thuộc và được người đọc đón nhận hơn.

Phân tích bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh
5 (1) vote
Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *